ความหลากหลายของสัตว์น้ำและการใช้ประโยชน์ของบ้านปลา: กรณีศึกษา อ่าวพังงา อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต

Abstract

This research aims to study the diversity of aquatic animals and the economic and social impacts on small-scale fisheries resulting from the installation of fish aggregating devices in Para Bay, Thalang, Phuket. Data were collected by surveying the types of benthos and other fishing resources. Questionnaires and surveys were used to study the economic situation and social impacts on small-scale fisheries from September 2021 to March 2022. The results of the study indicated that, based on the survey of fishing resource data at three stations, the size of fish schools was similar. The highest number of fishing resources was recorded during the first month after installing the fish aggregating devices, with numbers decreasing in subsequent months. The species and quantity of benthos found on coconut leaves had a lifespan of only about two months, with most of the coconut leaves decomposing by the third month. The most found benthos were barnacles (Microeroraphia sp.) and oysters (Crassostrea commercialis). Regarding fish data collected using fish traps at a distance of 50 and 100 meters from the fish aggregating devices, it was found that each month had similar diversity, with cowfish (Triggerfish) being the most abundant. While the quantity and weight of aquatic animals were not statistically significantly different, it was found that in the middle of the fish aggregating devices, fish were caught in significantly larger quantities than at other stations. The total weight of aquatic animals caught each month showed statistically significant differences.The main aquatic animals caught are grouper, blue swimming crabs, and squid. After the fish aggregating devices were installed, the number and size of aquatic animals increased, and new species such as brownstripe red snapper, jacks, trevallies, Indo-Pacific king mackerels, and stingrays were found. Additionally, 81 percent of fishermen were satisfied with this project.งานวิจัยนี้ศึกษาความหลากหลายของสัตว์น้ำ และผลกระทบด้านเศรษฐกิจและสังคมของชาวประมงพื้นบ้านจากการวางบ้านปลา พื้นที่อ่าวพารา จังหวัดภูเก็ต พบว่าจากการสำรวจ จำนวน 3 สถานี มีขนาดฝูงปลาใกล้เคียงกัน โดยเดือนแรกหลังวางบ้านปลามีจำนวนสัตว์น้ำมากที่สุด แล้วลดลงในเดือนถัด ๆ ไป ในขณะที่ชนิดและปริมาณสัตว์เกาะติดซึ่งพบบนทางมะพร้าวมีอายุแค่ประมาณ 2 เดือน โดยสัตว์เกาะติดที่พบมากที่สุดคือ เพรียงหิน (Microeroraphia sp.) ส่วนการเก็บข้อมูลสัตว์น้ำด้วยลอบปลา พบว่ามีความหลากหลายชนิดแต่ละเดือนใกล้เคียงกัน พบปลาวัวมากที่สุด ส่วนน้ำหนักไม่มีความแตกต่างกัน แต่พบปริมาณของปลาเก๋ามากที่สุด และพบว่าปริมาณสัตว์น้ำไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่พบว่าตรงกลางบ้านปลา จับปลาได้ในปริมาณที่มากกว่าสถานีอื่นๆ อย่างมีนัยสำคัญ ในขณะที่การสำรวจด้วยอวนปลา พบว่าในเดือน ธ.ค. มีความหลากชนิดมากที่สุด และสัตว์น้ำที่พบมากที่สุด คือ ปลาแป้น พบถี่ที่สุดคือปลาวัว โดยที่น้ำหนักรวมของสัตว์น้ำแต่ละเดือนที่จับได้ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนการรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม จำนวน 167 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณา พบว่า เครื่องมือประมงหลัก ได้แก่ อวนปู อวนปลา และลอบหมึกสาย สัตว์น้ำหลักที่จับได้มากที่สุด คือ ปลาเก๋า ปูม้า และหมึกสาย หลังวางบ้านปลาพบว่า จำนวนและขนาดของสัตว์น้ำเพิ่มขึ้น มีการพบสัตว์น้ำชนิดใหม่ เช่น ปลากะพงข้างเหลือง ปลากระมง และปลาอินทรี เป็นต้น ทั้งนี้ ชาวประมงร้อยละ 81 พึงพอใจในการวางบ้านปลา อย่างไรก็ตาม ก่อนวางบ้านปลาควรศึกษาเครื่องมือในการทำประมงก่อน เพื่อไม่วางบ้านปลาในพื้นที่ที่ไม่สอดคล้องกับความต้องการของชาวประมงที่ไม่ได้รับประโยชน์