รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการพัฒนาลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาอย่างยั่งยืน

Abstract

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยสานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม ได้มอบหมายให้มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ โดยคณะการจัดการสิ่งแวดล้อม ศูนย์ศึกษา สิ่งแวดล้อมระบบโลกและการปรับตัวเพื่อความยั่งยืน และ ศูนย์ความเป็นเลิศแห่งชาติด้านการจัดการ สิ่งแวดล้อมและของเสียอันตราย เครือข่ายภาคใต้ ดาเนินการศึกษาโครงการพัฒนาลุ่มน้าทะเลสาบสงขลา ปีงบประมาณ ๒๕๕๖ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อดาเนินการ ๑. จัดทาแผนแม่บทการพัฒนาลุ่มน้าทะเลสาบสงขลา พ.ศ. ๒๕๖๐-๒๕๗๙ ๒. จัดทาแผนการปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ในระดับพื้นที่ลุ่มน้าทะเลสาบ สงขลา ผนวกรวมเป็นยุทธศาสตร์หนึ่งในแผนแม่บทฯ พ.ศ. ๒๕๖๐-๒๕๗๙ ๓. เตรียมความพร้อมให้แก่ประชาชนทุกภาคส่วน ให้มีชีวิตอยู่อย่างสอดคล้องปรองดองกับธรรมชาติ ตามแผนกลยุทธ์ความหลากหลายทางชีวภาพ และกรอบการปรับตัวแคนคูน ๔. จัดทาโครงการนาร่องในพื้นที่ที่มีความอ่อนไหว และชุมชนมีความพร้อมในการดาเนินการ เอกสารฉบับนี้เป็น รำยงำนฉบับสมบูรณ์ ซึ่งทางคณะผู้ศึกษาได้ทาการทบทวนสถานการณ์และ ปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การวิเคราะห์โครงสร้างปัญหาและสาเหตุ รวมถึงการนาเสนอ วิสัยทัศน์ แผนงาน โครงการ และตัวชี้วัด ตามหลักการวางแผนงานและโครงการตามกรอบเหตุผลสัมพันธ์ ตลอดจนได้จัดทาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อสนับสนุนการแปลงแผนไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งนี้ ในการดาเนินโครงการฯ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ได้ให้ความสาคัญกับการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนที่ เกี่ยวข้อง ผ่านการประชุมสัมมนา และ การประชุมกลุ่มย่อย ๒ รอบ ใน ๑๖ ครั้ง เพื่อรับฟังความคิดเห็น ร่วมกับตัวแทนผู้มีส่วนได้เสียรอบลุ่มน้าทะเลสาบสงขลาที่เสี่ยงต่อการได้รับผลกระทบจากประเด็นปัญหา สาคัญ ได้แก่ ปัญหาการลดลงของทรัพยากรชีวภาพและความหลากหลายทางชีวภาพในระบบนิเวศที่สาคัญ ความไม่มั่นคงทางอาหาร คุณภาพสิ่งแวดล้อม การกัดเซาะชายฝั่งทะเล ความเสื่อมโทรมของแหล่งศิลปกรรม และประวัติศาสตร์ ปัญหาอุทกภัย ภัยดินถล่ม ภายใต้บริบทของการถูกคุกคามจากการเปลี่ยนแปลงระบบ สิ่งแวดล้อมของโลก เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ตลอดจนการจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อระดม ความคิดเห็นต่อการจัดทาร่างแผนแม่บทการพัฒนาลุ่มน้าทะเลสาบสงขลาฯ จากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในทุกภาค ส่วน โดยเฉพาะข้อเสนอแนะจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องซึ่งจะเป็นผู้รับผิดชอบนาแผนไปปฏิบัติทั้งในภาพรวมทุก ขั้นตอน ซึ่งในส่วนของการจัดทาแผนแม่บทการพัฒนาลุ่มน้าทะเลสาบสงขลา พ.ศ. ๒๕๖๐-๒๕๗๙ ในครั้งนี้ ได้ จัดทารายงานผลการศึกษาประกอบด้วย ๘ ส่วน ได้แก่ ๑) รายงานฉบับสมบูรณ์ ๒) รายงานสรุปสาหรับผู้บริหาร ๓) Executive Summary ๔) คู่มือเสริมสร้างองค์ความรู้ให้ชุมชนเพื่อรองรับการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพ ภูมิอากาศ ๕) คู่มือการปรับปรุงเวปไซต์ ๖) พจนานุกรมข้อมูลภูมิสารสนเทศทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมลุ่มน้าทะเลสาบสงขลา (ข) ๗) แผ่นบันทึกข้อมูล รายงานผลการศึกษา ๘) แผ่นบันทึกข้อมูล เอกสารเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ สานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมขอขอบคุณคณะผู้ศึกษา ผู้เกี่ยวของ ทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และโดยเฉพาะอย่างยิ่งตัวแทนประชาคมลุ่มน้าทะเลสาบสงขลาที่มีส่วน ร่วมสนับสนุน ให้ข้อมูล ข้อคิดเห็น และ ข้อเสนอแนะต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อการดาเนินโครงการ ส่งผลให้ การดาเนินโครงการสาเร็จตามวัตถุประสงค์ด้วยดี ทั้งนี้สานักงานฯ คาดหวังว่ารายงานฉบับนี้ จะเป็นประโยชน์ ในการดาเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาลุ่มน้าทะเลสาบสงขลาต่อไป