แบบจำลองชั้นหินสโทแคสติคและการประเมินความไม่แน่นอนแบบจำลองน้ำบาดาลของแอ่งหาดใหญ่
Full Metadata
| Field | Value | Language |
|---|---|---|
| dc.contributor.advisor | ธนิต เฉลิมยานนท์ | - |
| dc.contributor.author | อรุณ ลูกจันทร์ | - |
| dc.contributor.department | Faculty of Engineering Civil Engineering | - |
| dc.contributor.department | คณะวิศวกรรมศาสตร์ ภาควิชาวิศวกรรมโยธา | - |
| dc.date.accessioned | 2019-03-06T07:46:10Z | - |
| dc.date.available | 2019-03-06T07:46:10Z | - |
| dc.date.issued | 2017 | - |
| dc.description | วิทยานิพนธ์ (ปร.ด. (วิศวกรรมโยธา))--มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 2560 | th_TH |
| dc.description.abstract | Groundwater flow modeling of the Hat Yai Basin (HYB) conducted using deterministic method based on single conceptual model may not be sufficient to obtain realistic results. While, aquifer characterization based on geostatistical method has yet to be assessed. This study presents the analysis of aquifer characteristic by using geostatistical method and development the stochastic hydrofacies model. Assessment of conceptual model uncertainties by using model averaging approach is conducted in order to select the best conceptual model for assessing groundwater safe yield. Lithologic data from borehole logs were used to analyze and reclassified into 14 lithoclasses. For the purpose on geostatistical modeling, 14 lithoclasses were simplified into three hydrofacies unit (HFU), corresponding to three permeability classes, namely; high, moderate, and low permeability. Spatial statistical analysis of three HFUS was conducted and hydrofacies models were developed based on indicator geostatistical method. Analytical result shows that the horizontal correlation length of aquifer units ranges 1,770 to 2,335m and that of aquitard unit is approximately 1,188m. The vertical correlation lengths which can be regarded as the average thickness for aquifer and aquitard units are 25-30m and 23m, respectively. The spatial dependency class results show moderate and strong dependency in horizontal and vertical directions, respectively. Stochastic hydrofacies model generated using sequential indicator simulation (SISIM) and post-processed using the categorical transformation (TRASCAT) algorithms clearly correspond to the geological conceptual model, such that three main aquifer layers, namely the Hat Yai (HY), the Khu Tao (KT), and the Kho Hong (KH) aquifers, are well preserved. The results of hydraulic conductivity (K) estimation from lithologic logs using thickness weight average method in order to describe the statistical distribution of hydraulic conductivity shows that the values hydraulic conductivity for the Hat Yai, the Khu Tao, and the Kho Hong aquifers well correspond with hydraulic conductivity values from field pumping test. The median values of the effective hydraulic conductivities are 1.70x10, 1.40x10, and 1.95x105 m/sec for the Hat Yai, the Khu Tao, and the Kho Hong aquifers, respectively. A right-skewed distribution (Positive skewed) of hydraulic conductivity are observed for the the Hat Yai, the Khu Tao, and the Kho Hong aquifers. Additionally, the median values anisotropy ratio of the Hat Yai, the Khu Tao, and the Kho Hong aquifers are 11, 10, and 12, respectively. Assessment of conceptual model uncertainty for the Hat Yai Basin by using model averaging method shows that the best conceptual model, having highest model probabilities of 67%, is model Mic. This model consists of homogeneous and anisotropic of hydraulic conductivity, general head boundary at eastern and western flank basin, no flow boundary at southern part, constant head boundary at Songkhla Lake and Gulf of Thailand, river boundary at the U-Tapoa and Rattaphum rivers, and groundwater recharge boundary on top model. An assessment of groundwater balance uncertainty result reveals that highest of model uncertainty about of about 65% is from lateral outflow. Oppositely, constant head boundary has the lowest uncertainty of 6%. These results clearly depicted an importance of conceptual model uncertainty assessment. Groundwater potential of the Hat Yai Basin has been assessed based on future increase of groundwater usage in term of a ratio of annual groundwater recharge. The result shows that groundwater safe yield of the HYB could be not over 3.5 times of present pumping rate or about 75 Mm3 per year. This safe yield can be used with confidence with no harm on both qualitative and quantitative on groundwater from the Hat Yai, the Khu Tao, and the Kho Hong aquifers over 30 years (2007-2037). For groundwater vulnerable areas which consist of zone 1 (Sing Ha Nakorn district area), zone 6A (Hat Yai municipality) and zone 7 (Vicinity of Songkhla Lake), groundwater pumping rate should be controlled within 1.5 times of present pumping rate. | - |
| dc.description.abstract-th | การสร้างแบบจําลองน้ําบาดาลสําหรับแอ่งหาดใหญ่โดยวิธีดีเทอร์มินิสติคภายใต้ พื้นฐานแบบจําลองเชิงแนวคิดเพียงแบบเดียวนั้น ผลการจําลองอาจเกิดความคลาดเคลื่อนได้ ขณะที่ งานวิจัยนี้ การอธิบายคุณลักษณะชั้นหินอุ้มน้ําด้วยวิธีทางสถิติธรณีนั้นยังไม่เคยมีการศึกษามาก่อน นําเสนอการวิเคราะห์คุณลักษณะชั้นหินอุ้มน้ําด้วยวิธีสถิติธรณีพร้อมสร้างแบบจําลองชั้นหินแบบสโท แคสติค และประเมินความไม่แน่นอนของแบบจําลองเชิงแนวคิดด้วยวิธี Model averaging เพื่อเลือก แบบจําลองเชิงแนวคิดที่ดีที่สุดไปใช้ในการประเมินศักยภาพน้ําบาดาลของแอ่งหาดใหญ่ในรูปของ อัตราสูบปลอดภัย ข้อมูลหลุมเจาะบาดาลถูกนํามาวิเคราะห์พร้อมกับจําแนกชั้นหินได้เป็น 14 ชนิด จากนั้นได้จัดกลุ่มชั้นหินเป็น 3 กลุ่ม ตามความสามารถในการซึมผ่านของชั้นหิน ประกอบด้วย ชั้นหิน ที่ซึมน้ําได้สูง ปานกลาง และต่ํา เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงพื้นที่และสร้างแบบจําลองชั้นหินโดย วิธีสถิติธรณีแบบดัชนี ผลการศึกษาพบว่า ชั้นหินอุ้มน้ํามีค่า Correlation length (2.) ตามแนวราบ ประมาณ 1,770-2,235 เมตร ส่วนชั้นกั้นน้ํามีค่าประมาณ 1,188 เมตร ขณะที่ค่า Correlation length ในแนวดิ่งซึ่งสามารถบ่งบอกถึงความหนาของชั้นน้ําได้มีค่าประมาณ 25-30 เมตร ส่วนชั้นกั้น น้ํามีความหนาประมาณ 23 เมตร ระดับความสัมพันธ์เชิงพื้นที่ของชั้นหินอยู่ในระดับดีและปานกลาง สําหรับแนวดิ่งและแนวราบ ตามลําดับ ผลจากการสร้างแบบจําลองชั้นหินแบบสโทแคสติคด้วยวิธี SISIM และ TRANSCAT พบว่า ลักษณะชั้นน้ําที่ได้ประกอบด้วย ชั้นน้ําหาดใหญ่ คูเต่า และคอหงส์ ที่ ถูกชั้นกั้นน้ําแทรกสลับอยู่ระหว่างชั้นน้ํา ซึ่งมีความสอดคล้องกับแบบจําลองเชิงแนวคิด -5 การประมาณค่าสัมประสิทธิ์การยอมให้น้ําซึมผ่าน (K) จากข้อมูลบ่อบาดาลโดยใช้ วิธีถ่วงค่าความหนาชั้นหินเพื่ออธิบายการกระจายของค่า K ในเชิงสถิติพบว่า ช่วงของค่า K สําหรับชั้น น้ําหาดใหญ่ คูเต่า และคอหงส์ มีความสอดคล้องกับผลจากการสูบทดสอบในสนาม โดยค่า K ประสิทธิผลมีค่ามัธยฐานเท่ากับ 1.70x10 เมตรต่อวินาที 1.40x10 เมตรต่อวินาที และ 1.95x10 เมตรต่อวินาที สําหรับชั้นน้ําหาดใหญ่ คูเต่า และคอหงส์ ตามลําดับ รูปแบบการกระจายตัวพบว่า ค่า ความเบ้ของค่า K ทุกชั้นน้ําเป็นบวกซึ่งแสดงถึงการแจกแจงความถี่แบบเบ้ขวา ส่วนความไม่เป็นเนื้อ เดียวกันของชั้นหินอุ้มน้ําในแอ่งหาดใหญ่สามารถอธิบายได้ด้วย Anisotropy ratio พบว่า มีค่ามัธย ฐานเท่ากับ 11, 12, และ 10 สําหรับชั้นน้ําหาดใหญ่ คูเต่า และคอหงส์ ตามลําดับ การประเมินความไม่แน่นอนของแบบจําลองเชิงแนวคิดสําหรับแอ่งหาดใหญ่โดยวิธี Model averaging พบว่า แบบจําลองเชิงแนวคิดที่ดีที่สุดซึ่งมีความน่าจะเป็นสูงสุดร้อยละ 67 ได้แก่ แบบจําลอง Mic ซึ่งเป็นแบบจําลองที่กําหนดให้ลักษณะชั้นหินอุ้มน้ําแต่ละชั้นน้ําเป็นเนื้อเดียวกัน และค่าสัมประสิทธิ์การซึมผ่านขึ้นอยู่กับทิศทาง ขอบแอ่งด้านทิศตะวันตก และตะวันออกเป็นขอบเขต ที่มีการเติมน้ํา บริเวณอ่าวไทยและทะเลสาบสงขลาฝั่งทิศเหนือของแอ่งกําหนดให้เป็นขอบเขตที่มี ระดับน้ําคงที่ บริเวณเขาวังชิงฝั่งทิศใต้กําหนดให้เป็นขอบเขตที่ไม่มีน้ําไหลผ่าน คลองอู่ตะเภาและ คลองรัตภูมิกําหนดเป็นขอบเขตแม่น้ํา และปริมาณน้ําไหลเข้าสู่ระบบได้มาจากการเติมน้ําจากด้านบน ผลการประเมินความไม่แน่นอนในรูปขององค์ประกอบน้ําบาดาลพบว่า ความไม่แน่นอนสูงสุดเกิดจาก ปริมาณน้ําไหลออกบริเวณขอบแอ่งโดยคิดเป็นร้อยละ 65 ในขณะที่ปริมาณน้ําไหลออกสู่ทะเลสาบ สงขลาและอ่าวไทย มีความไม่แน่นอนต่ําสุดประมาณร้อยละ 6 ผลการประเมินที่ได้สะท้อนให้เห็น ความสําคัญของการประเมินแบบจําลองเชิงแนวคิดได้อย่างชัดเจน การประเมินศักยภาพน้ําบาดาลของแอ่งหาดใหญ่ภายใต้เงื่อนไขที่กําหนดให้มีการ ใช้น้ําเพิ่มขึ้นในอนาคตที่เป็นสัดส่วนกับอัตราเติมน้ําเฉลี่ยรายปี ผลการประเมินสรุปได้ว่า อัตราสูบ ปลอดภัยสําหรับแอ่งหาดใหญ่ควรมีค่าไม่เกิน 3.5 เท่า ของอัตราสูบปัจจุบัน หรือเท่ากับ 75 ล้าน ลูกบาศก์เมตรต่อปี ซึ่งเป็นปริมาณการใช้น้ําที่มั่นใจได้ว่าจะไม่ส่งผลกระทบทั้งในเชิงปริมาณและเชิง คุณภาพของชั้นน้ําหาดใหญ่ คูเต่า และคอหงส์ ตลอดระยะเวลา 30 ปี (พ.ศ. 2550-2579) สําหรับ พื้นที่ที่มีความเปราะบางซึ่งประกอบด้วย โซน 1 (พื้นที่อําเภอสิงหนคร) โซน 6A (เขตเทศบาลนคร หาดใหญ่) และ โซน 7 (พื้นที่ริมทะเลสาบสงขลา) ควรควบคุมไม่ให้มีการใช้น้ําเกิน 1.5 เท่าของอัตรา สูบปัจจุบัน | - |
| dc.identifier.uri | http://kb.psu.ac.th/psukb/handle/2016/11999 | - |
| dc.language.iso | th | th_TH |
| dc.publisher | มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ | th_TH |
| dc.subject | น้ำบาดาล แบบจำลอง หาดใหญ่ (สงขลา) | th_TH |
| dc.subject | ธรณีวิศวกรรม หาดใหญ่ (สงขลา) | th_TH |
| dc.subject | แบบจำลองสโตแคสติค | th_TH |
| dc.title | แบบจำลองชั้นหินสโทแคสติคและการประเมินความไม่แน่นอนแบบจำลองน้ำบาดาลของแอ่งหาดใหญ่ | th_TH |
| dc.title.alternative | Stochastic Hydrofacies Models and Groundwater Model Uncertainty Assessment of the Hat Yai Basin | th_TH |
| dc.type | Thesis | th_TH |
Files
Collections